Logo Universiteit Utrecht

Alles over de plastic soep

Waarom vinden we Nederlands plastic op de Noordpool?

Plastic dat vanuit Nederland in de oceaan komt hoopt zich op in de Noord Atlantische gyre, of blijft achter in het Noordpoolgebied.

Illustratie_AikeVonk_Ijsbeer

Wist je dat… Het wel 450 jaar kan duren voordat een plastic flesje is afgebroken in de oceaan.

Niet alleen in gyres ligt veel plastic, ook in andere delen van de oceaan hoopt plastic zich op. Een van deze plekken is het Noordpoolgebied. Plastic wordt hier met de oppervlaktestroming naartoe gebracht. Eenmaal in het Noordpoolgebied aangekomen zinkt het water aan het oppervlakte van de oceaan naar beneden doordat het mee stroomt met de diepzeepomp. Het plastic dat blijft drijven zinkt niet mee, en blijft achter in het Noordpool gebied.

Wat is de diepzee pomp?

Thermohaline circulatie

De diepzee pomp, ook wel: thermohaline circulatie genoemd, is het wereldwijde systeem van zeestromen.

De diepzee pomp is het wereldwijde systeem van zeestromen. Door de diepzee pomp staan onze oceanen nooit stil maar zijn ze constant in beweging en vindt er uitwisseling plaats tussen warm water van het oceaanoppervlak en koud water uit diepere delen van de oceaan.

Hoe werkt de diepzee pomp?

De diepzee pomp wordt ook wel ‘thermohaline circulatie’ genoemd waarbij ‘thermo’ staat voor temperatuur en ‘haline’ voor zout. Je kan het al raden aan de naam, want de diepzee pomp wordt gedreven door het zoutgehalte en de temperatuur van zeewater. Zout water is zwaarder dan zoet water. En koud water is zwaarder dan warm water. Koud, zout water zal zinken, en warm water blijft aan het oceaanoppervlak liggen. Het verschil in zoutgehalte en temperatuur van zeewater wordt veroorzaakt door het temperatuur verschil tussen de evenaar en polen.

Waarom is de evenaar warmer dan de polen?

De instraling op de evenaar is groter dan die op het poolgebied, omdat het zonlicht hier over een kleiner aardoppervlak wordt verdeeld.

In de gebieden rond de evenaar is het warm omdat de zon daar recht op de aarde schijnt. Er komt veel zon op een klein gebied, de ‘instraling’ is groot. In de poolgebieden is het kouder. Hier schijnt dezelfde hoeveelheid zon op de aarde, maar wordt die door de bolling van de aarde over een groter oppervlak verdeeld.

Verschil in zout door instraling van de zon

Doordat het rondom de evenaar warm is verdampt er veel water. De zoutconcentratie van het zeewater neemt toe, waardoor het water zwaarder wordt. Maar omdat het water rondom de evenaar nog zo warm is, zinkt het ondanks het zout niet naar beneden. Wanneer het warme zoute water richting de polen stroomt koelt het af. Koud water is zwaarder dan warm water. Het zware, zoute koude water zal naar beneden zinken.

Druk op de Noordpool door Nederlands afval

plastic in het noordpoolgebied nu.nl

Lees nu op nu.nl hoe plastic in het Noordpoolgebied terecht komt op een ‘polair kerkhof’.

In het Noordpoolgebied is het warme oppervlaktewater van de evenaar zoveel afgekoeld dat het naar beneden zinkt. Het plastic dat blijft drijven zinkt niet mee, en blijft achter 1. Door de klimaatverandering warmt de aarde op. Deze opwarming tast het Noordpoolgebied en alles dat daar leeft aan. Hierbij raakt de Noordpool steeds meer vervuilt door plastic, wat grote nadelige effecten heeft op de dieren die er leven. Wil je meer weten over de nadelige gevolgen van plastic in het Noordpoolgebied, lees dat dit artikel op NU.nl.

1 Cózar, A., Martí, E., Duarte, C. M., García-de-Lomas, J., Van Sebille, E., Ballatore, T. J., … & Troublè, R. (2017). The Arctic Ocean as a dead end for floating plastics in the North Atlantic branch of the Thermohaline Circulation. Science advances, 3(4), e1600582.

Ook interessant..

Waarom vinden we Nederlands plastic op de Noordpool?
Wat is de plastic soep?
Wist je dat… Er helemaal geen eilanden aan plastic ronddrijven in de oceaan.
Waarom vinden we Nederlands plastic op de Noordpool?
Wat is een gyre?
Wist je dat... Er in onze oceaan vijf gyres zijn waar plastic zich ophoopt.
Waarom vinden we Nederlands plastic op de Noordpool?
Plastic op ons bord
Wist je dat… Er 9 verschillende soorten plastic worden gevonden in menselijke ontlasting.
Waarom vinden we Nederlands plastic op de Noordpool?
Overal in de oceaan zit plastic
Wist je dat... Minder dan 1% van al het plastic in de oceaan drijft aan het oceaan oppervlak.