Logo Universiteit Utrecht

Alles over de plastic soep

De weg van plastic naar zee

Plastic kan op verschillende manieren in de oceaan belanden. Het kan direct in de oceaan worden gegooid of er indirect terecht komen doordat het wordt meegenomen door rivieren, wind en golven¹. Het begrijpen hoe, en via welke wegen plastic de oceaan bereikt is erg belangrijk. Want wanneer we dit weten, kunnen we proberen de toevoer ervan te verminderen.

Visserij ook verantwoordelijk voor deel van de plastic soep

Een deel van het plastic in zee wordt veroorzaakt door het dumpen en achterlaten van plastic in de oceaan. Schepen en recreatie op zee dragen hieraan bij. Maar de grootste menselijke veroorzakers van zeevervuiling zijn de visserij en aquacultuur.

Illustratie_AikeVonk_Vissersboot

Wist je dat… Bijna 10% van alle zeevervuiling afkomstig is van de visserij.

Er wordt geschat dat ongeveer 10% van alle zee vervuiling afkomt van de visserij 6. Het gaat vaak om achtergelaten visnetten en vislijnen, die grote schade aanbrengen doordat zeedieren erin verstrikt raken.

Ook de aquacultuur veroorzaakt vervuiling. Aquacultuur is het kweken van vissen en schelpdieren op zee. Bij het bedrijven van aquacultuur, kunnen touwen, plastic veiligheidsmaterialen of verpakkingsmateriaal in zee terecht komen.

Jaarlijks gaan 9 domtorens aan afval verloren op zee

Zee vervuiling door scheepvaart

Wist je dat… Er elk jaar 1700 containers verloren gaan op zee, samen zijn die net zo groot als 9 Domtorens.

Ook de scheepvaart draagt bij aan de plastic soep. Vrachtschepen verliezen door slechte weersomstandigheden delen van hun vracht. Jaarlijks gaan zo’n 1700 containers verloren op zee7. Een gemiddelde container is 2,4 bij 12 meter. Met al deze containers kan je elk jaar wel 9 Utrechtse Domtorens bouwen.

In januari 2019 kwam dit wel heel prominent in het nieuws toen de MSC Zoe in een keer bijna 300 containers verloor vlak bij de Waddeneilanden.

Het meeste plastic in de oceaan is afkomstig van land

Onderzoekers onderzoeken plastic dat aanspoelt op stranden. Hierdoor weten ze dat veel van het plastic in de oceaan afkomstig is van land. Meer dan 80% van het plastic dat wordt gevonden bestaat uit verpakkingsmateriaal². Doordat plastic op veel verschillende manieren in de oceaan terecht kan komen is het lastig de plastic toevoer te stoppen. Voordat we dit kunnen, moeten we eerst weten op welke manieren plastic van land de oceaan in komt.

Plastic is misschien niet het eerste waar je aan denkt als je denkt aan een riool. Toch wordt er plastic door de riolering vervoerd. Afvalwater uit riolen wordt vaak niet goed of zelfs helemaal niet gefilterd waardoor microplastic in rivieren of meteen in de oceaan terecht komt. Microplastic komt in het riool door het wassen van synthetische kleding of door het gebruik van bepaalde cosmetische producten. In Europa wordt er veel rekening gehouden met het filteren van afvalwater en staan er strenge regels op vervuiling. Buiten Europa is deze controle een stuk minder, waardoor veel plastic via het riool in de oceaan terecht komt.

Afval op straat of op de vuilnisbelt kan door regen en wind worden mee genomen, en kan zo in een rivier terecht komen. Doordat veel plastic blijft drijven neemt de rivier het gemakkelijk mee 3. Het merendeel belandt na enkele dagen in de oceaan4. Wanneer rivieren snel stromen, kan plastic wel kilometers ver de oceaan in worden getransporteerd. We weten dat veel van het plastic afval in de oceaan van rivieren af komt. Het is echter onmogelijk precies te weten hoeveel.

Er wordt veel minder plastic getransporteerd door wind dan door rivieren, behalve in hele droge gebieden waar het hard waait. Lichtgewicht afval wordt dan gemakkelijk meegenomen van stortplaatsen of gewoon van de straat af. Ook tijdens hevige stormen en orkanen komt veel plastic in rivieren of de zee terecht 5. Verder neemt de wind gemakkelijk kleine stukjes plastic mee. Denk bijvoorbeeld maar aan kleine stukjes autoband die door slijtage op de weg achterblijven.

 

Hoe ziet de oceaan met al dat plastic er eigenlijk uit? 

Duiker Bali RTL nieuws

Kijk dit filmpje van het RTL nieuws om de plastic soep eens vanuit de oceaan te bekijken.

We weten dat er veel plastic in de oceaan zit, maar in Nederland zien we hier niet veel terug van terug. In andere landen is dit anders. Bijvoorbeeld rondom Bali. Hier vormt het plastic een enorm probleem. In  dit filmpje van het RTL nieuws kan je goed zien hoe vervuild de tropische riffen zijn met plastic afval. De duiker in het filmpje komt meer plastic tegen dan zwemmende vissen.

1 UNEP, NOAA (2012) the Honolulu Strategy – A global framework for pre vention and Management of Marine Debris. Retrived fromWebsite
2 International Coastal Cleanup (2017). Retrived from – Website
3 Kabat, P., Claussen, M., Dirmeyer, P. A., Gash, J. H., de Guenni, L. B., Meybeck, M., … & Lütkemeier, S. (Eds.). (2004). Vegetation, Water, Humans and the Climate: A New Perspective on an Internactive System. Springer Science & Business Media.
4 Williams, A. T., & Simmons, S. L. (1997). Movement patterns of riverine litter. Water, Air, and Soil Pollution, 98(1-2), 119-139.
5 Lebreton, L. M., Greer, S. D., & Borrero, J. C. (2012). Numerical modelling of floating debris in the world’s oceans. Marine Pollution Bulletin, 64(3), 653-661.
6 Macfadyen, G., Huntington, T., & Cappell, R. (2009). Abandoned, lost or otherwise discarded fishing gear (No. 523). Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO).
7 GRID Arendal (2016) Marine Litter vital Graphics. pag. 27 – Website

Ook interessant..

De weg van plastic naar zee
Waarom vinden we Nederlands plastic op de Noordpool?
Wist je dat... Nederlandse afval grote schade aanbrengt aan het Noordpool gebied?
De weg van plastic naar zee
Oorzaak plastic soep
Wist je dat... Archeologen en geologen nu zelfs plastic als tijdsmarkering gebruiken om uit te vinden hoe oud een gesteente of archeologische vondst is.
De weg van plastic naar zee
Dierenleed
Wist je dat... Nog niet zo lang geleden 300 dode schildpadden het slachtoffer geworden van achtergelaten vissersnetten.
De weg van plastic naar zee
Kom zelf in actie
Wist je dat... Ook jij kan bijdragen aan een plastic vrije oceaan.