Logo Universiteit Utrecht

Alles over de plastic soep

Prijskaartje van de plasticsoep

Plastic vervuiling heeft grote invloed op het ecosysteem in de oceaan. Dit heeft op zijn beurt effect op alles dat met dit ecosysteem te maken heeft. Dus ook op de economische activiteiten die afhankelijk zijn van het leven op zee. 

Vissers vissen naast het net door eigen plastic afval

Illustratie_AikeVonk_Vissersboot

Wist je dat… Misschien wel 10% van alle zeevervuiling afkomstig is van de visserij.

Visserij, scheepvaart, aquacultuur, toerisme en recreatie worden allemaal negatief beïnvloed door plastic in de oceaan 1. Denk bijvoorbeeld maar aan vissers wiens visvangst afneemt doordat er minder vissen zijn. Of aan het toerisme dat afneemt, doordat toeristen niet meer naar bepaalde stranden gaan omdat deze  bezaaid liggen met plastic afval.

 

De kosten van vervuiling

Plastic vervuiling in de oceaan brengt hoge kosten met zich mee. Niet alleen gaat de opbrengt van de visserij, aquacultuur en het toerisme achteruit, ook is het weghalen van plastic uit de oceaan en het beschermen van natuurgebieden erg duur. Maar wie draait er eigenlijk op voor die hoge kosten?

Wie gaat er betalen?

Wie uiteindelijk de hoge kosten van plastic vervuiling gaat betalen is een lastig verhaal. Omdat plastic door de oceaan heen beweegt, is het lastig te achterhalen waar het de oceaan binnen is gekomen. Hierdoor kan er geen schuldige worden aangewezen voor de plastic vervuiling. Omdat er niet kan worden bewezen wie schuldig is aan de plastic vervuiling, wordt er ook geen verantwoordelijkheid genomen voor het oplossen van het afvalprobleem.

Een dilemma, zou jij opdraaien voor de kosten?

onderzoek

Zou jij de boete betalen?

Laten we jou als voorbeeld nemen. Stel jij gooit een plastic zakje op straat. Iemand ziet dat en roept: ‘hey, ruim eens op!’ Je moet wel, want jij hebt het plastic op straat gegooid en er zijn getuigen die het hebben gezien. Je kan zelfs een boete krijgen voor vervuiling als je het niet opruimt.

Maar wanneer het plastic zakje al op straat ligt, en niemand weet van wie het is of wie het daar heeft achtergelaten, wie gaat het dan oprapen? Doe jij het, ook al is het niet jouw afval? Moet iemand anders die langs loopt het opruimen?

Vervolgens komt de politie langs, deze schrijft een boete voor zwerfafval. Maar aan wie moet de boete worden gegeven? Aan iedereen, omdat het plastic van iedereen kan zijn, of aan niemand, omdat er geen bewijs is van wie het plastic is?

Dit voorbeeld laat zien hoe lastig het plastic probleem is. Omdat er vaak geen schuldige kan worden aangewezen voor de vervuiling, wil niemand de hoge kosten voor het schoonmaken op zich nemen. Met als gevolg een oceaan met steeds meer plastic.

Het leven op een plastic vuilnisbelt

NRC_Leven op een vuilnisbelt

Geld verdienen met de plastic soep.

Naast economische kosten van plastic vervuiling zijn er ook sociale kosten. Door plastic afval zijn er minder mogelijkheden tot recreatie in kustgebieden. Ook zijn er gezondheidsrisico’s. Scherpe voorwerpen kunnen achterblijven op het strand, of aanspoelen.

In arme gebieden met slecht afvalbeheer, komen de sociale kosten te liggen op de armere gemeenschappen die in kustgebieden wonen.

De kustgebieden worden aangetast doordat plastic aanspoelt. Ook wordt afval met rivieren meegenomen, waarna het in de kustgebieden achterblijft. Het grootste deel van al het plastic afval dat in de kustgebieden terecht komt, is niet afkomstig van de mensen die hier leven.

De mensen die in deze kustgebieden wonen zijn vaak arm, en hebben geen geld om te verhuizen. Ze worden hierdoor gedwongen om te leven in een vuilnisbelt aan plastic. Zo als je kan lezen in dit artikel van de NRC, zijn er ook mensen die profiteren van het plastic afval. Zij rapen plastic op de vuilnisbelt om geld te verdienen.

1 UNEP (2016) Marine litter: socio-economic study Institute for European Environmental Policy, Brussels and London. Nairobi.

Ook interessant..

Prijskaartje van de plasticsoep
Oorzaak plastic soep
Wist je dat... Een falend afvalsysteem zorgt voor zeeën aan plastic afval.
Prijskaartje van de plasticsoep
Wat is de plastic soep?
Wist je dat… Er helemaal geen eilanden aan plastic ronddrijven in de oceaan.
Prijskaartje van de plasticsoep
Kom zelf in actie
Wist je dat... Je met de app op deze pagina alles kan leren over een leven met minder plastic.
Prijskaartje van de plasticsoep
Onderzoek naar de plastic soep
Wist je dat... Minder dan 1% van het plastic aan het oceaanoppervlak drijft. Onderzoek probeert uit te vinden waar de andere 99% zich bevindt.